 |
 |
Albinizm mieszańców...?
Zjawisko albinizmu może mieć związek z mieszańcowym pochodzeniem osobnika, u którego jest obserwowane. To specyficznie objawiające się zaburzenie barwne może być ubocznym efektem skrzyżowania się różnych taksonów. Jednak tego rodzaju przypadki wymagają wnikliwej analizy szeregu innych (niż tylko barwa kwiatów) cech, z których część powinna nawiązywać do jednego bądź drugiego taksonu rodzicielskiego, albo też wykazywać stan pośredni. Od 2005 r. na jednym ze stanowisk storczyka bladego i storczyka męskiego na Pogórzu Cieszyńskim, obserwowana jest interesująca grupa osobników, które na pierwszy rzut oka wydają się być zwykłymi formami albinotycznymi. Jednak próba ich jednoznacznego przyporządkowania do któregokolwiek z gatunków rosnących w otoczeniu przynosi ciekawe spostrzeżenia. Otóż:
-
optimum kwitnienia wszystkich okazów (łącznie ok. 10 pędów, rosnących na powierzchni kilku metrów kwadratowych) zawsze przypada idealnie pośrodku optimum kwitnienia storczyka bladego i stroczyka męskiego - w momencie gdy ten pierwszy przekwita i zawiązuje owoce, a ten drugi tkwi w pąkach lub rozwija nieśmiało pierwsze kwiaty, albinotyczne okazy znajdują się w optimum kwitnienia.
ulistnienie roślin nawiązuje do storczyka męskiego, jednak brak jest charakterystycznych plamistości i kresek u nasady łodygi i liści, obecnych u wszystkich klasycznych okazów storczyka męskiego w sąsiedztwie. Należy oczywiście mieć świadomość, że brak wszelkich kresek, plamek i nabiegłości jest właśnie typowym zjawiskiem u klasycznych form albinotycznych.
budowa kwiatów ma cechy pośrednie - większość kwiatów ma żółte pyłkowiny (typowe dla storczyka bladego, ale i dla form albinotycznych), natomiast już kształt warżki i ustawienie zewnętrznych listków okwiatu nawiązują raczej do storczyka męskiego. Żółtawo zabarwiona nasada warżki obserwowana u form albinotycznych nie ma większego znaczenia, gdyż cechuje zarówno typowe formy storczyka męskiego jak i bladego.
Wymienione wyżej cechy nie przesądzają rzecz jasna o mieszańcowym pochodzeniu tej interesującej populacji. Jednak gdyby przyjąć stanowisko, że są to zwykłe formy albinotyczne storczyka męskiego, do którego okazy te nawiązują w nieco większym stopniu, otwarte pozostaje pytanie, dlaczego ich kwitnienie następuje o ok. 10 dni wcześniej niż form typowo zabarwionych ? Niewątpliwie wskazane są dalsze badania i obserwacje tej grupy okazów (np. kwestia ich płodności i zawiązywania owoców), w tym badań genetycznych, co być może pozwoli udzielić jednoznacznej odpowiedzi na przynajmniej część pytań.
Zamieszczone niżej fotografie wykonałem na Pogórzu Cieszyńskim w sezonach 2008-2009.
m.jpg) |
m.jpg) |
m.jpg) |
m.jpg) ; |
m.jpg) |
m.jpg) |