 |
 |
Podział systematyczny...
System klasyfikacji storczyków ulega stosunkowo częstym modyfikacjom, co związane jest z dużą ilością gatunków, bogactwem i specjalizacją ich organów płciowych, mnogością opracowań o charakterze systematycznym i taksonomicznym, niejasnym statusem licznych form, odmian, podgatunków, mieszańców, istnieniem tzw. gatunków drobnych oraz dużym zróżnicowaniem systematyki storczykowatych na przestrzeni dziejów. Znacznym utrudnieniem dla taksonomów analizujących filogenezę współcześnie wystepujących gatunków storczykowatych, są zjawiska tworzenia się i utrzymywania taksonów, będących efektem hybrydyzacji lub też poliploidyzacji chromosomów.
Jednym z zadań portalu jest propagowanie i upowszechnianie wiedzy, dlatego też w niniejszym ujęciu opowiedzieliśmy się za stosunkowo tradycyjnym podziałem systematycznym. Nie oznacza to, że jesteśmy zamknięci na nowe spojrzenie i inny punkt widzenia, jednak wprowadzanie w początkowym etapie funkcjonowania portalu bardziej radykalnych zmian, zarówno w ujęciu systematycznym jak i w stosowanym nazewnictwie, mogłoby odnieść skutek przeciwny do zamierzonego, przyczyniając się do dezorientacji i nieporozumień. Mamy pełną świadomość tymczasowości przyjętego nazewnictwa, zwłaszcza w obliczu niedawnych weryfikacji filogenetycznych, opartych na badaniach molekularnych rybosomalnego DNA, w wyniku których część gatunków zaliczanych dotychczas do rodzaju Orchis przeniesiona została do rodzaju Anacamptis oraz Neotinea (R.M. Bateman i in. 2003, H. Kretzchmar i in. 2006 r.). Z uwagą śledząc aktualne doniesienia i weryfikacje systematyki storczykowatych, zachęcamy do dyskusji i wymiany poglądów, proponując jednocześnie następujący podział systematyczny:
| Rząd: Orchidales - storczykowce | |||||
| Rodzina: Orchidaceae Juss. - storczykowate | |||||
| Podrodzina: Cypripedioidae Lindl. - obuwikowe | |||||
| Rodzaj: CYPRIPEDIUM L. - obuwik | |||||
| Gatunek: Cypripedium calceolus L. - obuwik pospolity | |||||
| Podrodzina: Orchidoidae - storczykowe | |||||
| Rodzaj: CEPHALANTHERA L. C. Rich - buławnik | |||||
| Gatunek: Cephalanthera longifolia (L.) Fritsch - buławnik mieczolistny | |||||
| Gatunek: Cephalanthera damasonium (Mill.) Druce - buławnik wielkokwiatowy | |||||
| Gatunek: Cephalanthera rubra (L.) L. C. Rich - buławnik czerwony | |||||
| Rodzaj: EPIPACTIS Zinn - kruszczyk | |||||
| Gatunek: Epipactis palustris (L.) Crantz - kruszczyk błotny | |||||
| Gatunek: Epipactis helleborine (L.) Crantz - kruszczyk szerokolistny | |||||
| Gatunek: Epipactis muelleri Godf. - kruszczyk Muellera | |||||
| Gatunek: Epipactis leptochilla (Godf.) Godf. - kruszczyk ostropłatkowy | |||||
| Gatunek: Epipactis albensis Nováková et Rydlo - kruszczyk połabski | |||||
| Gatunek: Epipactis purpurata Sm. - kruszczyk siny | |||||
| Gatunek: Epipactis atrorubens (Hoffm.) Besser - kruszczyk rdzawoczerwony | |||||
| Gatunek: Epipactis microphylla (Ehrh.) Swartz - kruszczyk drobnolistny | |||||
| Rodzaj: EPIPOGIUM J. G. Gmel. ex Borkh. - storzan | |||||
| Gatunek: Epipogium aphyllum Sw. - storzan bezlistny | |||||
| Rodzaj: NEOTTIA Guett. - gnieźnik | |||||
| Gatunek: Neottia nidus-avis (L.) L. C. Rich. - gnieźnik leśny | |||||
| Rodzaj: LISTERA R. Br. - listera | |||||
| Gatunek: Listera ovata (L.) R. Br. - listera jajowata | |||||
| Gatunek: Listera cordata (L.) R. Br. - listera sercowata | |||||
| Rodzaj: SPIRANTHES L. C. Rich. - kręczynka | |||||
| Gatunek: Spiranthes spiralis (L.) Chevall. - kręczynka jesienna | |||||
| Rodzaj: GOODYERA R. Br. - tajęża | |||||
| Gatunek: Goodyera repens (L.) R. Br. - tajęża jednostronna | |||||
| Rodzaj: PLATANTHERA L. C. Rich. - podkolan | |||||
| Gatunek: Platanthera bifolia (L.) L. C. Rich. - podkolan biały | |||||
| Gatunek: Platanthera chlorantha (Custer) Reichenb. - podkolan zielonawy | |||||
| Rodzaj: COELOGLOSSUM C. Hartm. - ozorka | |||||
| Gatunek: Coeloglossum viride (L.) C. Hartm. - ozorka zielona | |||||
| Rodzaj: GYMNADENIA R. Br. - gółka | |||||
| Gatunek: Gymnadenia conopsea (L.) R. Br. - gółka długoostrogowa | |||||
| Podgatunek: G. conopsea subsp. conopsea - gółka długoostrogowa typowa | |||||
| Podgatunek: G. conopsea subsp. densiflora (Wahl.) K. Richt. - gółka długoostrogowa gęstokwiatowa | |||||
| Gatunek: Gymnadenia odoratissima (L.) L. C. Rich. - gółka wonna | |||||
| Rodzaj: PSEUDORCHIS Ség. - gołek | |||||
| Gatunek: Pseudorchis albida (L.) Á. Löve et D. Löve - gołek białawy | |||||
| Rodzaj: NEOTTIANTHE Schltr. - kukuczka | |||||
| Gatunek: Neottianthe cucullata (L.) Schltr. - kukuczka kapturkowata | |||||
| Rodzaj: CHAMORCHIS L. C. Rich. - potrostek | |||||
| Gatunek: Chamorchis alpina (L.) L. C. Rich. - potrostek alpejski | |||||
| Rodzaj: HERMINIUM Guett. - miodokwiat | |||||
| Gatunek: Herminium monorchis (L.) R. Br. - miodokwiat krzyżowy | |||||
| Rodzaj: OPHRYS L. - dwulistnik | |||||
| Gatunek: Ophrys insectifera L. - dwulistnik muszy | |||||
| Rodzaj: TRAUNSTEINERA Reichenb. - storczyca | |||||
| Gatunek: Traunsteinera globosa (L.) Reichenb. - storczyca kulista | |||||
| Rodzaj: ORCHIS L. - storczyk | |||||
| Gatunek: Orchis palustris Jacq. - storczyk błotny | |||||
| Gatunek: Orchis mascula L. - storczyk męski | |||||
| Podgatunek: O. mascula subsp. mascula - storczyk męski typowy | |||||
| Podgatunek: O. mascula subsp. signifera (Vest.) Soó - storczyk męski nakrapiany | |||||
| Gatunek: Orchis pallens L. - storczyk blady | |||||
| Gatunek: Gatunek: Orchis morio L. - storczyk samiczy | |||||
| Gatunek: Orchis ustulata L. - storczyk drobnokwiatowy | |||||
| Podgatunek: O. ustulata subsp. ustulata - storczyk drobnokwiatowy typowy | |||||
| Podgatunek: O. ustulata subsp. aestivalis (Kümpel) Kümpel & Mrkvicka - storczyk drobnokwiatowy późny | |||||
| Gatunek: Orchis purpurea Huds. - storczyk purpurowy | |||||
| Gatunek: Orchis militaris L. - storczyk kukawka | |||||
| Gatunek: Orchis tridentata Scop. - storczyk trójzębny | |||||
| Gatunek: Orchis coriophora L. - storczyk cuchnący | |||||
| Rodzaj: DACTYLORHIZA Necker ex Nevski - kukułka | |||||
| Gatunek: Dactylorhiza sambucina (L.) Soó - kukułka bzowa | |||||
| Gatunek: Dactylorhiza incarnata (L.) Soó - kukułka krwista | |||||
| Podgatunek: D. incarnata subsp. incarnata - kukułka krwista typowa | |||||
| Podgatunek: D. incarnata subsp. ochroleuca (Boll) P. F. Hunt & Summerh. - kukułka krwista żółtawa | |||||
| Gatunek: Dactylorhiza majalis (Reichenb.) P. F. Hunt et Summerh. - kukułka szerokolistna | |||||
| Gatunek: Dactylorhiza maculata (L.) Soó - kukułka plamista | |||||
| Podgatunek: D. maculata subsp. maculata - kukułka plamista typowa | |||||
| Podgatunek: D. maculata subsp. transsylvanica (Schur) Soó - kukułka plamista siedmiogrodzka | |||||
| Gatunek: Dactylorhiza fuchsii (Druce) Soó - kukułka Fuchsa | |||||
| Gatunek: Dactylorhiza traunsteinerii (Saut. ex Reichenb.) Soó - kukułka Traunsteinera | |||||
| Gatunek: Dactylorhiza lapponica (Laest. ex Hartm.) Soó - kukułka lapońska | |||||
| Gatunek: Dactylorhiza russowii (Klinge) Holub - kukułka Russowa | |||||
| Gatunek: Dactylorhiza ruthei (M. Schulze ex R. Ruthe) Soó - kukułka Ruthego | |||||
| Gatunek: Dactylorhiza baltica (Klinge) Orlova - kukułka bałtycka | |||||
| Rodzaj: ANACAMPTIS L. C. Rich. - koślaczek | |||||
| Gatunek: Anacamptis pyramidalis (L.) L. C. Rich. - koślaczek stożkowaty | |||||
| Rodzaj: MALAXIS Sol. ex Swartz - wyblin | |||||
| Gatunek: Malaxis monophyllos (L.) Swartz - wyblin jednolistny | |||||
| Rodzaj: HAMMARBYA O. Kuntze - wątlik | |||||
| Gatunek: Hammarbya paludosa (L.) O. Kuntze - wątlik błotny | |||||
| Rodzaj: LIPARIS L. C. Rich. - lipienik | |||||
| Gatunek: Liparis loeselii (L.) L. C. Rich. - lipiennik błotny | |||||
| Rodzaj: CORALLORHIZA Châtel. - żłobik | |||||
| Gatunek: Corallorhiza trifida Châtel. - żłobik leśny | |||||